Değerli Meslektaşımız,

Uzun süredir beklediğimiz Sigorta Acenteleri Yönetmeliği Taslağı, T.C. Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü tarafından sivil toplum örgütleri aracılığıyla sizlerin görüşüne  açılmıştır. Sunulan bu yönetmelik taslağında yer almasını istediğiniz her türlü değişiklik ve mesleğimiz adına olmasında yarar gördüğünüz görüşlerinizi asiad@acentem.org.tr adresine iletmenizi rica ederiz.

Saygılarımızla

ASİAD YÖNETİM KURULU

Sigorta Acenteleri Yönetmelik Taslağı

Amaç ve kapsam

MADDE 1
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, sigorta acenteliği faaliyetlerinin sigortacılık sektörüne olan güveni artırıcı biçimde sürdürülmesini, sözleşme taraflarının hak ve menfaatlerinin korunmasını teminen acentelik sisteminin kurumsallaşmasını sağlamak; acentelik faaliyetlerinin çerçevesi ile bu faaliyetlere ilişkin temel ilkelerin belirlenmesidir.
(2) Bu Yönetmelik, sigorta acenteliği yapacak gerçek ve tüzel kişilerin kuruluş ve teşkilatlarına, yetki ve sorumlulukları ile faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.
(3) 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 23 üncü maddesinin onbirinci fıkrasına dayanılarak Bakanlar Kurulunca belirlenen hususlar saklı kalmak kaydıyla, Türkiye’de faaliyet göstermek isteyen yabancı acenteler için de bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Dayanak
MADDE 2
(1) Bu Yönetmelik, 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 23 üncü ve 32 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3
(1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Acente: Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tâbi bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimî bir surette sigorta şirketlerinin nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık etmeyi veya bunları sigorta şirketleri adına yapmayı meslek edinen, sözleşmenin akdinden önce hazırlık çalışmalarını yürüten ve sözleşmenin uygulanması ile tazminatın ödenmesinde yardımcı olan kişiyi,
b) Faaliyeti sınırlı acente: Yalnızca zorunlu sigortalar ve/veya yalnızca hayat sigortaları ile sınırlı olmak üzere aracılık faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişi sigorta acentesini,
c) Faaliyeti sınırlı olmayan acente: Yalnızca zorunlu sigortalar ve/veya yalnızca hayat sigortaları ile sınırlı olmaksızın aracılık faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişi sigorta acentesini,
ç) İcra komitesi: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdindeki Sigorta Acenteleri İcra Komitesini,
d) Kanun: 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununu,
e) Levha: Sigorta acenteleri için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından düzenlenecek, faal olarak çalışanlara ilişkin kayıtları gösterir Levhayı,
f) Malvarlığı: Gerçek kişilerin mülkiyeti altında bulunan taşınır ve taşınmaz mal ve varlıklar ile parayla ölçülebilir hakların bütününden borç ve diğer yükümlüklerinin düşülmesinden sonra kalan tutarı,
g) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
ğ) Oda: Ticaret Odaları ile Ticaret ve Sanayi Odalarını,
h) Özsermaye: Acentelerin ödenmiş veya Türkiye’ye ayrılmış sermayeleri, her türlü yedek akçeleri, yeniden değerleme fonu, dönem net kârı ile geçmiş yıllar kârları, diğer kâr ve sermaye yedekleri ile Müsteşarlıkça uygun görülecek sermaye benzeri kaynaklar ve diğer kaynaklardan varsa dönem zararı ve geçmiş yıllar zararları ile Müsteşarlıkça uygun görülecek diğer değerlerin düşülmesinden sonra bulunan tutarı,
ı) SEGEM: 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 31 inci maddesine istinaden kurulan Sigortacılık Eğitim Merkezini,
i) Sigorta şirketi: Türkiye’de kurulmuş sigorta şirketi ile yurt dışında kurulmuş sigorta şirketinin Türkiye’deki teşkilâtını,
j) Teknik personel: Acentelerde sigortacılık işlemlerini yapan yetkilendirilmiş personeli,
k) TOBB: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,
l) TSRŞB: Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğini,
m) Uygunluk belgesi: Levhaya kaydı uygun görülen acenteler için Müsteşarlıkça Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine gönderilen, 5684 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinde belirtilen belge niteliğindeki yazı ya da bildiriyi,
n) Yetkili: Acentelerin, müdürleri de dahil olmak üzere yönetim ve denetiminde bulunan kişiler ile acenteleri temsil ve ilzama yetkili olanları,
ifade eder.

Gerçek kişi acenteler
MADDE 4
(1) Acentelik faaliyetinde bulunacak gerçek kişilerde aşağıdaki nitelikler aranır:
a) Teknik personel unvanını taşıması,
b) Türkiye’de yerleşik olması,
c) 10 uncu maddede belirtilen asgari mal varlığı şartını yerine getirmiş olması,
ç) Acentelik faaliyetleri için Müsteşarlıkça belirlenecek fiziksel, teknik ve idari altyapı ile insan kaynakları bakımından yeterlilik ölçütlerine sahip olması.
(2) Gerçek kişi acentelerin birinci fıkra uyarınca aranılan niteliklerin yanı sıra,
a) Dört yıllık sigortacılıkla ilgili yükseköğretim kurumlarından mezun olması ve sigortacılıkla ilgili kurum veya kuruluşların meslekle ilgili bölümlerinde en az altı ay mesleki deneyime sahip olması veya,
b) Dört yıllık yükseköğretim kurumlarından mezun olması ve sigortacılıkla ilgili kurum veya kuruluşların meslekle ilgili bölümlerinde en az on iki ay mesleki deneyime sahip olması veya,
c) İki yıllık sigortacılıkla ilgili yüksekokullardan mezun olması ve sigortacılıkla ilgili kurum veya kuruluşların meslekle ilgili bölümlerinde en az on sekiz ay mesleki deneyime sahip olması veya,
ç) İki yıllık yüksekokullardan mezun olması ve sigortacılıkla ilgili kurum veya kuruluşların meslekle ilgili bölümlerinde en az yirmi dört ay mesleki deneyime sahip olması gerekir.
(3) Bu maddede belirtilen sigortacılıkla ilgili kurum ve kuruluşlar, Müsteşarlığın sigortacılıkla ilgili birimleri, sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri, sigorta ve reasürans aracıları ile Müsteşarlıkça belirlenecek diğer kurum ve kuruluşlardır. Sigortacılıkla ilgili mesleki deneyimin değerlendirilmesinde, sigorta şirketleri, reasürans şirketleri ve emeklilik şirketlerinin teknik birimleri ile pazarlama ve satış birimlerinde; sigorta ve reasürans aracıları bünyesinde sigorta ürünlerinin pazarlanması, satış ve bilgilendirilmesi işlemlerinde bizzat görev yapmış olunması esas alınır.
(4) Adi ortaklık şeklinde tesis edilen sigorta acentelerinin ortaklarının tümünün birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan niteliklerin taşınması, ayrıca ikinci fıkrada belirtilen eğitim ve mesleki deneyime sahip olması gerekir.
(5) Gerçek kişi acenteler aynı zamanda müdür sıfatını haizdir.

Tüzel kişi acenteler
MADDE 5
(1) Acentelik faaliyetinde bulunacak tüzel kişilerde aşağıdaki nitelikler aranır:
a) Merkezlerinin Türkiye’de bulunması,
b) Asgari ödenmiş sermaye şartını yerine getirmiş olması,
c) Acentelik faaliyetleri için Müsteşarlıkça belirlenecek fiziksel, teknik ve idari altyapı ile insan kaynakları bakımından yeterlilik ölçütlerine sahip olması.
(2) Kollektif şirketlerde ortakların; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde gerçek kişi kurucuların; adi komandit şirketlerde gerçek kişi ortakların en az birinde gerçek kişi sigorta acentesinde aranılan kişisel nitelikler aranır.
(3) Kanunun 23 üncü maddesinin on birinci fıkrasına dayanılarak Bakanlar Kurulunca belirlenen hususlar çerçevesinde Türkiye’de faaliyet göstermek isteyen yabancı acenteler için birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen şart aranmaz.

Ortaklar ve yetkililer
MADDE 6
(1) Tüzel kişi acentelerin, gerçek kişi ortakları ve yetkilileri ile hakim hissedar tüzel kişi ortaklarının yönetim ve denetiminde bulunan kişilerde, Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin dört numaralı alt bendinde belirtilen suçlardan hüküm giymemiş veya ceza almamış olmaları şartı aranır.
(2) Tüzel kişi acentelerin müdürünün veya bu unvanı taşımasa bile fiilen bu görevi yerine getiren kişilerin, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan nitelikleri taşıması, ayrıca ikinci fıkrasında aranılan eğitim ve mesleki deneyime sahip olması gerekir.

Teknik personel
MADDE 7
(1) Sigorta ürünlerinin acenteler tarafından pazarlanması, bilgilendirme ve satış işlemleri yalnızca acentelerin teknik personeli tarafından yapılır.
(2) Teknik personel unvanının kazanılabilmesi için;

a) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olunması,
b) Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin dört numaralı alt bendinde belirtilen suçlardan hüküm giymemiş veya ceza almamış olunması,
c) En az lise veya dengi okul mezunu olunması,
ç) Sigortacılıkla ilgili kurum veya kuruluşların meslekle ilgili bölümlerinde en az bir yıl mesleki deneyime sahip olunması,
d) Bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen eğitimin başarıyla tamamlanması
gerekir. Bu fıkrada belirtilen mesleki deneyim şartı, en az iki yıllık yüksekokullardan mezun olanlar için dokuz ay; en az iki yıllık sigortacılıkla ilgili yüksekokullardan mezun olanlar için altı ay olarak uygulanır.
(3) İkinci fıkra uyarınca aranan deneyim şartını sağlamayanlar, acente müdürü tarafından belirlenen bir teknik personel gözetiminde yardımcı teknik personel unvanıyla işe başlatılabilir. Yardımcı teknik personel, birinci fıkrada belirtilen işlemleri tek başına yapamaz. Yardımcı teknik personelin yaptığı işlemler, gözetiminde bulunduğu teknik personelin imzasıyla geçerli olur. Yardımcı teknik personel, deneyim süresi ile bu Yönetmeliğin 25 nci maddesindeki eğitimi başarıyla tamamlamak kaydıyla teknik personel unvanını almaya hak kazanır. Acenteler bu personeli sürelerinin dolmasını takiben en geç yirmi gün içinde kaydedilmek, sicil numarası ve kimlik almak üzere elektronik ortamda TOBB’a veya uygunluk belgesi başvurusunda bulunduğu odaya bildirir. Teknik personel olarak kayıtlı olmayan kişiler için sigorta şirketlerince kullanıcı adı ve şifre ihdas edilemez.
(4) Teknik personelin ve yardımcı teknik personelin, acentenin kayıtlı çalışanı olması gerekir.
(5) Teknik personelin yaptığı işlemlerden dolayı üçüncü kişilere verecekleri zararlardan bağlı bulundukları acenteler sorumludur.
(6) Acentelerin, teknik personel unvanını taşımayan ortak ve yetkilileri, teknik personel olarak görev yapamaz.
(7) Hayat grubu sigortalarında görev alacak teknik personel hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Fiziksel, teknik, idari altyapı
MADDE 8
(1) Acentelik faaliyetleri için gerekli asgari fiziki şartlar İcra Komitesi tarafından; fiziksel, teknik ve idari altyapı ile insan kaynaklarının yeterliliğine ilişkin ölçütler Müsteşarlıkça belirlenir.   
(2) Acenteler, faaliyetlerini, birinci fıkrada aranan nitelikleri haiz ve münhasıran acentelik faaliyetine tahsis edilmiş mekanlarda göstermek zorundadır.
(3) Bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak, yalnızca faaliyeti sınırlı olmayan acentelik faaliyeti yürütmek, kendi bölümleri ile personeli ayrı olmak koşuluyla, en fazla üç acentenin aynı mekânda faaliyet göstermesi mümkündür. Aynı mekanda faaliyet gösteren acenteler, teknik alt yapıyı müşterek olarak kullanabilir. Yalnızca hayat sigortası aracılığı yapmak kaydıyla, acentelerin kuruluş ve faaliyetleri esnasındaki tüm fiziki, teknik ve idari masraflarının bağlı bulunulan şirketler tarafından karşılanması durumunda bu sınır uygulanmaz.
(4) Acenteler, sigorta ürünlerinin satışı ve satışıyla bağlantılı işlemlerinde, sigorta şirketleri ile kuracakları internet servisi uygulamalarında, Sigorta Bilgi Merkezi ve Müsteşarlıkça belirlenecek diğer özellikli kurum ve kuruluşlar ile TOBB kanalıyla yürütecekleri işlemlerde kullanacakları bilgi işlem altyapılarını statik internet protokol adresi uygulaması ve bununla ilgili güvenlik tedbirleri de dâhil olmak üzere, Müsteşarlıkça belirlenecek esaslara uygun hale getirir.

Merkez dışı birimler
MADDE 9
(1) Acente şubeleri, şube olduğu belirtilmek şartıyla, acente ile aynı unvanı taşımak zorundadır.
(2) Acente şubeleri fiziksel, teknik ve idari altyapı ile insan kaynakları bakımından yeterli olmak zorundadır.
(3) Acente şubelerinde, en az bir teknik personel istihdamı zorunludur.
(4) Bu Yönetmelik hükümlerine uymak kaydıyla, gerçek kişi acenteler de şube açabilir.
(5) Acenteler, şubelerine ilişkin bilgileri şube tesisinden itibaren en geç onbeş iş günü içinde Levha bilgilerine ilave ettirir.
(6) İrtibat bürosu, ofis veya her ne isim altında olursa olsun, acentelik faaliyeti yapılan tüm merkez dışı birimler, bu Yönetmelikte şubeler için geçerli olan şartlara tabidir.

Asgari ödenmiş sermaye ve mal varlığı
MADDE 10
(1) Tüzel kişi acentelerin şirket türüne göre Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirlenen tutardan az olmamak kaydıyla sahip olacakları asgari ödenmiş sermaye miktarı ile gerçek kişi acentelerin beyan edecekleri mal varlıkları 25.000.- TL’den az olamaz.
(2) Asgari ödenmiş sermaye ve mal varlığı miktarı her yıl Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Üretici Fiyatları Endeksi yıllık artış oranını aşmamak kaydıyla Müsteşarlıkça artırılabilir.

Uygunluk belgesi ve Levhaya kayıt
MADDE 11
(1) Levhaya kayıtlı olmayanlar acentelik faaliyetinde bulunamaz. Sigorta acenteliği yapacak gerçek veya tüzel kişilere Levhaya kayıt öncesi Müsteşarlıkça verilecek uygunluk belgesi için, düzenleniş tarihleri son altı aydan eski olmamak kaydıyla Ek:1 ila Ek:7’de belirtilen bilgi ve belgeler aranır.
(2) Uygunluk belgesi başvurusu TOBB tarafından görevlendirilecek odalara yapılır. Uygunluk belgesi için gerekli belgelerden oda bünyesinde bulunanlar ayrıca talep edilmez. Başvuru sırasında istenilen bilgiler, elektronik ortamda da kaydedilir.
(3) Acente teknik personelinden, aynı zamanda bireysel emeklilik aracısı lisansına sahip olanlar ile hayat grubu sigortaları teknik personeli olanlar ilgili acente Levha kayıtlarına ayrıca işlenir.
(4) Belgeleri tamamlanmış olan acentelerin talepleri TOBB tarafından Müsteşarlığa intikal ettirilir. Müsteşarlıkça yapılacak değerlendirmede durumu uygun görülenler Levhaya kaydedilmek üzere TOBB’a bildirilir. Bu bildirim, bildirime konu acenteler bakımından uygunluk belgesi niteliğindedir.
(5) Levhaya kayıtlı olan acenteler TOBB internet sitesinde kamuya duyurulur.

Acentelik yetkilerinin verilmesi
MADDE 12
(1) Acentelerin faaliyeti sınırlı veya sınırlı olmayan acente olarak çalışacaklarına ilişkin bilgiler de dahil olmak üzere, acentelerce sigorta şirketleri adına yapılacak acentelik faaliyetlerinin kapsam ve sınırına ilişkin hususlar sigorta şirketi ile acente arasında akdedilen acentelik sözleşmesinde açıkça belirtilir.
(2) Sigorta şirketlerinin birden fazla acente ile aynı zamanda aynı yer veya bölgede çalışıp çalışamayacağı acentelik sözleşmesine göre belirlenir. Acentelik sözleşmesinde bu konuda bir ifadenin yer almaması yahut sınırlayıcı ifadelerin yer alması halinde sigorta şirketi aynı zamanda aynı yer veya bölgede birden fazla acentelik tesis edemez. Sözleşmede bu hususun mümkün olduğunu belirten ifadelerin yer alması halinde ise sigorta şirketi aynı zamanda aynı yer veya bölgede birden fazla acente tesis edebilir, acente de birden fazla şirkete aracılık edebilir. Bu fıkra uyarınca, aynı yer veya bölge uygulamasında; taşrada köy, diğer yerleşim yerlerinde mahalle esas alınır.
(3) Faaliyeti sınırlı acentelerin, en küçük yerleşim birimi olarak taşrada köy, diğer birimlerde ise mahalle muhtarlıkları seviyesinde faaliyet gösterebilmesi, bu yerleşim birimleri içerisinde en az iki adet faaliyeti sınırlı olmayan acentenin bulunmamasına bağlıdır. Müsteşarlık, bu durumda faaliyeti sınırlı acentelerin faaliyetlerini İcra Komitesinin önerisi üzerine kısıtlayabilir veya kaldırabilir.
(4) Acentelik sözleşmelerinde taraflar arasındaki hak ve yükümlülüklerde denge gözetilmesi esastır. Bu amaçla, TSRŞB ve İcra Komitesi tarafından yapılacak ortak çalışmayla tip acentelik sözleşmesi belirlenebilir.
(5) Sigorta şirketleri, acentelerine verecekleri yetkiye dair hususların kapsam ve sınırını, usulü dairesinde tescil ve ilanını müteakip on iş günü içinde, Levhaya işlenmek üzere TOBB’a bildirir.
(6) Sigorta şirketleri, Levhaya kayıtlı acentelerden, kendilerince acentelik verilenleri, verilen yetkileri de belirterek elektronik ortamda işaretler. Bu konulardaki gerekli bilgi işlem programı TOBB tarafından oluşturulur.
(7) Sigorta şirketleri, Levha kaydı bulunmayan acentelerle acentelik sözleşmesi yapamaz. Levhaya kayıtlı olmayan acentelerin sigorta şirketleriyle yapmış oldukları acentelik sözleşmelerinin tescil işlemleri ilgili odalarca kabul edilmez. Sigorta şirketleri, Levhaya kayıtlı olmayanların acentelik yapmaması için kendi bilgi işlem programlarında gerekli düzenlemeyi yapar.
(8) En az bir sigorta şirketiyle sözleşme yapılmış olması, Kanunun 23 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi uygulamasında acentelerin faaliyete geçtiğinin göstergesi olarak kabul edilir.

Uygunluk belgesinin iptali ve acentelik yetkilerinin kaldırılması
MADDE 13
(1) Sigorta şirketleri, acentelik yetkilerinin tamamının veya bir kısmının kaldırılması, acentelik sözleşmelerinin sona ermesi veya acenteler hakkında dava açılması hallerini gerekçeleriyle birlikte, en geç beş iş günü içinde ilgili acenteye ve Levhaya işlenmek üzere TOBB’a bildirir.

(2) Mahkeme kararıyla kesinleşmiş prim borcunun ödenmemesi nedeniyle şirketlerince acentelik yetkileri kaldırılanların acentelik faaliyetleri, bu borçları ödeninceye kadar Müsteşarlıkça geçici olarak durdurulur.
(3) Müsteşarlıkça yapılan inceleme veya denetim sonucunda, acentelerin;
a) faaliyetleri çerçevesinde yaptıkları iş ve işlemlerle sigorta sözleşmesine taraf olan kişilerin hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürdüklerinin,
b) mevzuata, sigortacılığın icaplarına ve iyiniyet kurallarına aykırı hareket etmek suretiyle sektöre olan güveni sarsıcı ve sektörün itibarını zedeleyici tutum ve davranış sergilediklerinin
tespiti halinde faaliyetleri geçici olarak iki aydan altı aya kadar Müsteşarlıkça durdurulabilir. Faaliyetleri geçici olarak durdurulanlar, durumları Levhaya kaydedilmek üzere Müsteşarlıkça TOBB’a, ayrıca çalıştıkları şirketlerce de bu acenteler aracılığıyla poliçe düzenlenmesinin durdurulmasını teminen TSRŞB’ye bildirilir.
(4) Acentelerin, birinci fıkrada sayılan hususlarda faaliyetlerinin geçici olarak durdurulmasını takip eden bir yıl içinde aynı fiili tekrar etmeleri halinde uygunluk belgeleri Müsteşarlıkça iptal edilir.
(5) Müsteşarlıkça, gerek bu madde hükümlerine göre uygunluk belgesinin iptali ve gerekse İcra Komitesince alınan kararlar çerçevesinde meslekten çıkarılmasına karar verilmesi neticesinde acentelik faaliyetleri durdurulan kişiler, Levhadan silinmek üzere TOBB’a bildirilir.
(6) Bir daha acentelik yapamayacaklarına karar verilenler TOBB’da ayrı bir liste halinde tutulur.
(7) Meslekten çıkarılmayı gerektiren haller dışında Levhadan silinmeye ilişkin işlemler İcra Komitesince yürütülür.
(8) Bu maddede sıralanan tüm hususlar ilgili acentenin Levha kayıtlarına işlenir.

Değişikliklerin bildirilmesi
MADDE 14
(1) Acenteler, işletmelerinde, ortak, yönetici ve teknik personelinde bu Yönetmelikte aranılan niteliklerinde ortaya çıkabilecek değişiklikleri, değişikliği takiben en geç beş iş günü içinde ve elektronik ortamda Levhaya işlenmek üzere uygunluk belgesi başvurusunda bulundukları odaya bildirir.
(2) 12 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususlara ilişkin değişiklikler de, sigorta şirketleri tarafından değişikliği takiben en geç beş iş günü içinde ve elektronik ortamda Levhaya işlenmek üzere TOBB’a bildirir.
(3) Mevcut acentesinden ayrılmış ve başka bir acentede işe başlamamış müdür veya teknik personel, kendileri uygun gördüğü takdirde durumlarına ilişkin bilgiler, TOBB internet sitesinde duyurulur.